उत्तर पुस्तिका परीक्षण (Answer Sheet Checking) गर्दा प्रायः विभिन्न प्रकारका त्रुटिहरू देखिन्छन् । यस्ता त्रुटिहरूले विद्यार्थीको नतिजामा अन्याय हुन सक्छ । त्यसैले ती त्रुटि र समाधानका उपायहरू बुझ्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन् । 

उत्तर पुस्तिका परीक्षणमा हुने प्रमुख त्रुटिहरूः 
१. व्यक्तिगत पक्षपात (Bias) परीक्षकले चिनजान, नाम वा हस्ताक्षरका आधारमा अङ्क दिनु 

२. लापरबाही (Carelessness) उत्तर राम्रो भए पनि ध्यान नदिई कम अङ्क दिनु प्रश्न छुटाउनु वा जाँच नगर्नु 

३. मानकको अभाव (Lack of Standardization) एउटै उत्तरलाई फरक–फरक परीक्षकले फरक अङ्क दिनु 

४. अङ्क गणनामा त्रुटि (Totalling Error) प्राप्त अङ्क जोड्दा गल्ती हुनु 

५. प्रश्न बुझाइमा फरकपन परीक्षकले प्रश्नको अर्थ फरक बुझेर मूल्याङ्कन गर्नु 

६. समयको दबाब (Time Pressure) छिटो जाँच गर्दा सही मूल्याङ्कन नहुनु 

७. अक्षर/लेखन शैलीको प्रभाव राम्रो लेखाइ भएकोलाई बढी अङ्क, नराम्रो लेखाइ भएकोलाई कम अङ्क दिनु 

समाधानका उपायहरूः 
१. स्पष्ट मूल्याङ्कन मापदण्ड (Marking Scheme) प्रत्येक प्रश्नका लागि निश्चित अङ्क वितरण र उत्तरका मुख्य बुँदा तयार गर्नु 

२. कोडिङ प्रणाली प्रयोग नाम नदेखिने गरी कोड नम्बर राखेर जाँच गर्ने (Bias घटाउन) 

३. तालिम र अभिमुखीकरण परीक्षकलाई मूल्याङ्कन सम्बन्धी तालिम दिनु 

४. डबल चेकिङ (Double Checking) अङ्क जोड्दा र महत्त्वपूर्ण उत्तरहरू पुनः जाँच गर्नु 

५. समय व्यवस्थापन पर्याप्त समय छुट्टाएर ध्यानपूर्वक जाँच गर्नु 

६. मोडरेशन प्रणाली विभिन्न परीक्षकबिच समानता कायम गर्न पुनः परीक्षण (Moderation) 

७. डिजिटल मूल्याङ्कन प्रणाली कम्प्युटर/अनलाइन प्रणाली प्रयोग गर्दा त्रुटि घटाउन सकिन्छ 

८. निष्पक्षता र व्यावसायिकता व्यक्तिगत भावना नराखी निष्पक्ष रूपमा मूल्याङ्कन गर्नु 

निष्कर्ष:  
उत्तर पुस्तिका परीक्षणमा हुने त्रुटिहरूले विद्यार्थीको भविष्यमा असर पार्न सक्छ। त्यसैले परीक्षकले जिम्मेवारीपूर्वक, निष्पक्ष र वैज्ञानिक तरिकाले मूल्याङ्कन गर्नु आवश्यक हुन्छ । सही मापदण्ड, तालिम र प्रणालीको प्रयोगले यी त्रुटिहरूलाई धेरै हदसम्म घटाउन सकिन्छ ।